Asuman ; Hayata gözünü açtığı günden beri hep alttan almak,fedakarlık yapmak zorunda kalan oydu.

Çocukken önce kendisini düşünen,kendi imajı için çocukları “elalem” korkusu ile baskı altına alan,öfkeli ve şiddet uygulayan ebeveynle  büyümüştü .

Yaşamın amacı; ebeveynini mutlu etme ve onların onayını alma olarak algılayan Asuman; Kenan ile evliliğinde de bu sahneleri sürdürmüştü.

Adeta ailesinden kaçmaya çalışırken bu büyülendiği adam, ona kurtarıcı gibi gelmişti.

Kenan ise; yüceltilmiş, sürekli istediği yapılmış, yanlış yaptığında bile başkası suçlanmış bir aileden geliyordu.

Kenan daha çok istediğini yapan, ona itaat eden, adeta bakıcısı gibi davranan ve ona sınır koymayan tipleri bulur onlarla 1-3 yıllık ilişkiler sürdürüp ayrılmış.

Asuman ise, çocukluğundan gelen ve profesyonelleştiği; alttan alma, idare etme, boyun eğme memnun etme ve onaylanma özellikleri nedeniyle hep bencil ve kendine dönük tipleri bulmuştu.

Gel zaman git zaman Asuman ile Kenan evlenmiş.

Birinci yıldan itibaren Asumanın üzüntü ve boşluk duygusu artmaya başlarken, Kenan”ın keyfi ve bencilce tavırları ,sınır konulmadığı için devam etmiştir.

Ne zamanki Asuman kendini önemsemeye,kendi isteklerini de keşfetmeye ve sınır koymaya çalışırsa ,Kenan hemen panikleyip Asumanı bencillikle suçlamaya başlar ve eski Asumanı geri getirmek için bütün yöntemleri kullanırdı.

Kenan Asuman’a kendine bağımlı hale getirmek ve vazgeçilmez olmak için “Sen bensiz yapamazsın ben olmadan koca şehirde hayatını sürdüremezsin der” ve genelde de özgüvenini arttıracak adımlarla  hemen engellemelerde bulunurdu. Ve Asuman’da da ara ara öfke patlamaları ve krizler oluyordu.

Evliliğin 7. Yılı Bir kırılma noktası olmuştu. Asuman artık bir şeylerin yanlış gittiğini, mutsuzluğunu fark etmişti.

Asuman, bir kere farkındalığa kavuştuğu için onun  geriye dönmesi mümkün değildi.. Kendi sınırlarını çizdiği için de Kenan mutsuz olmaya kaygılanmaya başlamıştı.

Onunla oturdu ve ilişkinin bundan sonraki gidişatı hakkında beklentilerini ve taleplerini söyledi. Kendini gerçekleştiren kehanet misali Kenan bu gerçekle yüzleşti.

Asuman:  “Artık ben de kendim için bir alan istiyorum. Harcamalarda benim de kişisel ihtiyaçlarım için bütçe istiyorum. Arkadaşlarımı, ailemi zevklerimi, hobilerimi engellemeni istemiyorum. Geleceğimiz ile ilgili her konuda mutlaka fikrimin alınmasını istiyorum. Bana artık öfkelenmemeni, istediğin olmadığında ergen çocuk gibi mızmızlanmamanı istiyorum. Ev işlerinde sorumluluk almanı, bana karşı da ilgili ve dikkatli bir eş olmanı istiyorum.”dedi.

Konuşmanın sonunda da : “ Ben senden ayrılmak istemiyorum.Sadece bundan  sonraki hayatımızda ben de kendimi değerli ve önemli hissetmek istiyorum. Şayet bunların hiç birini yapamam diyorsan ve bu haklı beklentilerimi önemsemiyorsan ayrılma seçeneğini de konuşabiliriz.

Gördüğümüz gibi zamanında kontrol edemediğimiz sınır,kontrolsüz sinirlere döner.

Yıllar sonra döngüyü fark ettiğimizde de hem boyun eğdiğimiz için kendimize, hem de bu şemamızı sürdüren partnerimize kronik bir öfke duymaya başlarız. Bazen de bu öfkeden ve değersizlikten kurtulmak için ayrılmayı çözüm olarak görürüz.

Bu aşamaya gelen bir ilişkide bitirmekten çok ilişkiyi yeniden dizayn etmek gerekir. Bu yeni dizayn kazan=kazan şeklinde olmalıdır. Şayet bunu kabul etmeyen ve “hayır ben eski sistemi istiyorum” diyen biri, ilişkiyi bitirmeye sürükler.( Her ne kadar bitirmiş olan siz olduğunuz için sizi suçlasa da size başka seçenek sunmamıştır).

Özetle; kendi ihtiyaçlarımızı,duygularımızı ve sınırlarımızı fark etmeliyiz. Zamanında çizmediğimiz sınır, zamansız gelen sinire dönüşecektir.

SERHAT YABANCI

Evlilik-İlişki Terapisti

Yazar

0216 371 33 83

• Kendi aileni üstün tutarsan, zamanla eşin ailene tepki koyar.
• Onaylamayan, takdir etmeyen, var olanın kıymetini bilmeyen eş, zamanla var olanı da arar hale gelir.
• Evliliğin ilk yılları, sistemi oturtma ve diş geçirme sürecidir. Sabırlı olmak gerekir.
• Eşinin güçlü ve kararlı olmasını istiyorsan, önce sen hükmetmekten vazgeçeceksin.
• Eşini sürekli eleştiren, zamanla aynı tip eleştirilerin gelmesine kapı açar.
• Bir eş istediğini söylerse, zamanla istemediklerini de duymaya başlar.
• Eşini hayalindeki eşe çevirmeye çalışırsan, zamanla seni yok saymaya başlayacaktır.
• Kavgada ayıpları döken, sonrasında toplamak zorunda kalır.
• Çoğu tartışma; mevcut olaydan çok, eski olayların akla gelmesiyle uzar.
• Hatasını kabul etmeyen eş, bunu sürekli duymak zorunda kalır.
• Aldatma aldatanın kusurudur, mağdurun değil. Evliliğin kötü gidiyorsa ya iyileştir ya bitir, ama aldatma.
• 
• Kendini mutlu edemeyen, başkasını mutlu edemez sadece fedakârlık yapar.
• Eşine iltifat etmek seni zayıf göstermez. Sahte davranıyor olmazsın.
• • Duygularını saklamak bir cesaret değil, korku göstergesidir.
• Zıt seçimler yapman kader değil, çocukluğunla alakalıdır.
• İletişimin esas dili sözeldir. Gereksiz tavır koymalar veya kapris, ergenlik ve kibir göstergesidir.
• Eşini kontrol etmen veya kısıtlaman onu daha sadık yapmaz.
• Mutlu evlilik; ihtiyaçların muntazam giderilmesi değil, keyifli ve mutlu bir ev havası demektir.
• Dışarıda eşiyle gurur duyup, evde aşağılayana “tribün eşi” denir.
• Tribüne oynayan eş, hep sorun çıkarır.
• Dışarıda hata yapmamaya çalışan, evde hataya karşı öfkeli olur.
• Bir değişikliği hazmetmek ve uyum göstermek için, önce mantıklı bulman ve inanman gerekir.
• Dominantlık, zayıflığı bir kılıfa sokmaya çalışmaktır.

   Serhat Yabancı

Sağlıklı bir ilişki için biten  ilişkinin ardından bir otopsi  süreci tanınmalı ve yaşanılan ayrılığın ve süresi ne olursa olsun yaşanılan ilişkinin taziyesinin tutulması gerekir.

Biten ilişkinin süresi onun taziyesinin  süresini göstermez. Önemli olan ne kadar çıktığın değil, ne kadar paylaşımlar ve etkilenmeler olduğudur. Yani 1 yıllık bir ilişkinin şiddet, aldatma, istismarlarla dolu gçemesi ile 3 yıl gül gibi geçinip sonra ayrılan bir çiftin sürelerini kıyaslamak doğru olmaz. Yani sürenin uzunluğu değil, ilişkinin bitiş  şekli ve süreçte yaşananlara göre taziye belirlenmelidir.

Taziye dediğimiz, otopsili olmalıdır. Yani kuru kuru üzülme ve ağlama ile geçmemeli, biten ilişkinin süreci ve sonucu incelenmeli, ilişki sürdürme, problem çözme yöntemlerinizi  sorgulamalısınız.

Mesela ; bu ilişkide nerede hata yaptım, nasıl bir tarzım var, tarzımın kazandırdıkları ve kaybettirdikleri  neler?, biten ilişkide hatalarım var mı, elimden geleni yaptım mı, neleri sonradan fark ettim, neleri görmezden geldim vb. gibi sorgulamalar otopsinin içeriğidir.

Otopsisi yapılmayan her ilişki patinaja mahkumdur. Yani biten ilişkinin otopsisini yapmazsanız, aynı bitişleri, aynı tercihleri aynı süreçleri farklı kişiler ile tekrarlarsınız. Yani senaryonuz değişmez sadece aktör/aktristler değişir. Başka biriyle denemek, size fayda sağlamaz. Aynı yöntemlerle farklı sonuç alacağını ummanın delilik olduğunu söyleyen Einstein in sözü bunu özetler. Aynı sonuçları almak  ise ilişkiye ve karşı cinse olan güveninizi azaltır, inançsızlaşırsınız.

Sağlıklı  ilişki için kişinin enerjik olması, bir ilişkinin yükünü taşıyacak güce ulaşması lazım. Karşıdakinin nazını çekememek, fedakarlık yapamamak, mutluluk veren birine üzüntü yansıtmak sizin taziyenizin bitmediğini gösterir.

Kalbinizin ve zihninizin nadasa ihtiyacı vardır.eski yaşantıların boşalması ve aşılması için bir süreç lazımdır.

Bir tarlada bir yıl fasulye ekip  bir sonraki yıl soğan ekmek için bile 1 yıl nadas yapılır. Neden? Çünkü soğan ile fasulye birbirine karışmasın diye.  Bir ilişkinin de bitmesinden sonra zaman vermezseniz eskisi ile yenisi birbirine girer. Hatta gititğiniz kafeye bile kimle gittiğinizi karıştırabilirsiniz.

“ben artık hiç bir şey için çabalamayacağım, yoruldum, hayatıma girecek kişi herşeyi yapsın,kimseye güvenmeyeceğim” gibi cümleler biten ilişki sahibi kişilerin söylemleri ve depresif ve yorgun ruh hali göstergesidir. Böyle bir ruh haline sahip olan birinin  ilişkiye  eleştiri ,suçlama ve mutsuzluktan başka katacağı bir  katkı yoktur. Böyle birinin güvenini kazanmak da zordur. Genelde  yeni ayrılan birinin güvenini kazanmak zor olduğu için, ilişki başlamadan bitebilir yada güvensizlikten dolayı ilişki bir türlü oturmaz.

Fakat genel ilişkileri incelediğimizde, ayrılık acısı yaşamak istemeyen  ya da acıya dayanamayanlar kısa süre içinde yeni ilişkiye atılmak isterler. Buna sosyolojik olarak da “çivi çiviyi söker” denir J. (Oysa fiziksel olarak da iyi çakılmış bir çiviyi başka bir çiviyle çıkaramazsınız.)

Biten ilişkinin duygusal acısına ve sonuçlarına( yalnızlık, acı, duygusuzluk, cinsellik yoksunluğu vs.)  katlanamayan kişi, farklı bir bedende teselli arar. Aslında yeni beden bir pansumandır. Yani eski yarayı iyileştirmek için vardır. İyileştirir mi iyi hissettirir mi diye sorarsanız iyi hissettirir. Yara iyileştikten sonra ilişkinin devamı ise genelde bitiş bazen tesadüfi uyum olabilir.

Ne kimseye pansuman olun ne de kimseyi  yara bandı yapın..

Biten ilişkiden sonra ısrarla taziyenin uzaması da ayrı bir konudur. Kabullenmemek, duygusuz kalmak yerine onun hayaliyle avunmak, yalnızlık ve umutsuzluktan dolayı yüzleşmekten kaçmak gibi algılar taziyeyi uzatır.

Biten ilişkiden sonra çeşitli hayaller! Vardır.  Geleceğini beklemek,ayağına kapanmak, özür dileyeceğini sanmak, sokakta karşılaşırsa sarılacak vs. gibi düşüncelere ilişki terapisinde ilişki sonrası FANTAZİ deriz.  Bir ilişki ciddi derecede bitiyorsa genelde bu fantazilerin hiç biri olmaz. Ama kabullenmek istemeyiz. Ya da bu hayal bizi  mutlu eder, egomuzu ise güçlü kılar.

Buna rağmen  illaki biten ilişkiden sonra ilişki yaşamak isterseniz,size yol haritası.

1.yeni tanıştığınız kişiye açık olun. Geçirdiğiniz süreci ona olduğu gibi anlatın.

2.ona, ilişkinin yeni bittiğini ve bir ilişki için emek verecek bir güce sahip olmadığınızı söyleyin.

3. ona taziye döneminde ve otopsi sürecinde olduğunu söyleyin.

4. şu aşamada ilişki olsa bile mutluluk yerine olumsuzlukları bulaştıracağını ve kötü bir başlangıçla başlanacağını belirtin.( söylerken de düşünün)

5.sizin hayatınıza girmek/ ya da almak istediğiniz kişiyi kaybetme  korkunuzun olması lükstür. Kaybetmekten korkmayın. Sizin açık yürekliliğiniz cesaret değil, dürüstlük ve sağlıklı olandır.

6. Herşeye rağmen sizinle sevgili olmak istiyorsa ve sizde boş değilseniz ( beğenmek, ihtiyaç duymak vs.) ilk aşamada sadece birbirinizi tanımak için iletişim kurun.

7. doğru okudunuz iletişim olsun ilişki olmasın.

8.1 taşla 2 kuş vurun.( hayvan hakları savunucuları pek kızar bu cümleye ) yani hem taziyeyi tutup kendinizi ve eski ilişkinizi tanıyıp analiz ederken , bir yandan da yeni  kişiyi tanırsınız.

9. yeni kişi ile duygusal ve cinsel iletişimden kaçının   O sizi  kaybetmemek ve ilişki sorumluğunu size yüklemek için  süratle ilişkiye çekmek istese de kontrol sizde olmalı.

Sonuç olarak belli bir süreç tanımadan yeni bir ilişki ,ilişki değil çelişkidir. Ama ısrarcı olmak ve çivi yöntemini kullanmak isteyenler için yukarıda yöntem sundum.

Sağlıklı ilişki : emek, doğru zaman ve doğru yöntemle mümkündür. Doğru kişiyi bulmasanız bile her şey doğru ise doğru insan bulunur. Ama her şey yanlış ise doğru kişiyi bulsanız bile yürütemezsiniz. Yanlış insan sanıp yenisini ararsınız.

Doğru yolda doğru seçimler dileğiyle.

Serhat  YABANCI

Aile-İlişki-Evlilik Terapisti

 serhatyabanci@hotmail.com

http://www.facebook.com/serhatyabanci

0216 371 33 83

EVLİLİKTE  İLETİŞİM, HAKLI OLMAK İÇİN Mİ MUTLU OLMAK İÇİN Mİ?

Bir ilişkinin kalitesi, iletişimin kalitesi ile ölçülür. İletişim, evlilik, flört,vb.  tüm ilişkilerde ilişkinin şeklinin kalitesinin ve düzeyinin göstergesidir.

Bizim toplumumuzda kendini ifade etmek, onu ikna etmek,  karşıdaki üzerinde bir etki yaratmak olarak algılanmakta. Oysa gerçek iletişim, kaygılardan uzak olmalı, kendini ifade etme odaklı olmalıdır. Şayet ikna amaçlı ya da etki amaçlı bir  iletişim dinamiğine sahipseniz, o iletişimin sonunda öfke veya kavga kaçınılmazdır.  Ayrıca sadece çözüm odaklı ve ikna odaklı iletişim kuran çiflterin kendi aralarında da sohbet edemedikleri ve güncel konularda da paylaşım yapamadıkları görülmektedir.

O halde iletişimde ilk kuralımız ikna etmek ve kabul ettirmek amaçlı olmamalıdır.

İletişim, bir evlilik/ilişkideki sorunların çözümü için en temel ortak anahtardır. Ekonomik, sosyal, duygusal, cinsel vb. gibi yaşanan tüm sorunlar doğru bir iletişim tekniği ile çözülebilir.  Evlilik terapistleri olarak bizler, iletişim ile her türlü sorunun çiftler tarafından çözüleceğine inanırız. İletişimi düzeltmeyen çiftler, dışsal etmenlerle, farklı destek güçlerle sorunu çözmeye çalışırlar.  Daha çok para kazanmak, araba,ev , alışveriş kalitesini arttırmak vb. gibi etmenler , ilişkinin değil evliliğin konfor düzeyini arttırır. Dışsal destekler, iyi giden ve belli sorunları çözülen evliliklerde yapıcı etki yaratırken, kötü giden evliliklerde, kişilere boşanma gücü verir.

O halde, evlilik içindeki iletişim sorunu, dışsal destek kaynakları ile değil, iki eş arasında karşılıklı çözülmelidir.

İletişimin evlilikte sorunlu olması, eşlerin birbirlerine olan önyargısı ve etiketlerinin  ürünüdür. Eşler, birbirlerine güvenmezler, değişeceklerine inanmazlarsa konuşmalar kısa ve  emir vaki olur, içeriğinde de duygu barındırmaz. Birbirleri hakkında negatif algılara sahip olan çiftler, sigorta attıran konularda genelde 30.saniyeden itibaren kontrolden çıkarlar.  Bunun nedenlerinden biri de çiftlerin birbirini zihnini okuması ve söylenene değil, onunla ilgili aklından geçene inanmasıdır. Mesela, siz ne söylerseniz söyleyin eşiniz  ailesi hakkında sizin önyargılı olduğunu ve sevmediğinizi söyleyecektir.  Eğer önyargılar oluşmuşsa, konuyu konuşmaktan çok önyargıya odaklanıp hem önyargı sahibinin  hem de buna neden olan eşin özeleştiri yapması gerekir.

O halde,iyi bir iletişim için eşler birbiri hakkındaki önyargılarıyla yüzleşmelidirler.

Bir ilişkide sağlıklı iletişim, sağlıklı güven duygusuna bağlıdır. Birbirine güvenmeyenler, birbirinin söylediklerine de güvenmezler. Güven ilişkisinin oluşması için ise mutlak olarak özeleştiri, özür dileme ve hatayı kabullenme gerekir.  Birinin güvenini kazanmak istiyorsak, haksız ve hatalı olduğumuz noktalarda, (en kötü) onu kaybetme ihtimali olsa bile, özür dilemeli, kabul etmeli ve özeleştiri yapmalıyız.  Olayların üstünü kapatarak  sorunlar çözülmediği gibi kalıplar ve güvensizlikler oluşur.

Hatalarını kabul etmeyen yada kendi hatalarını eşinin hatalarıyla kapatmaya çalışan kişiler, her geçen gün daha fazla iletişimi bozan taraf olur. Mesela, eşinizin eve geç gelmesi, sizin hakaret etmenizin nedeni veya sabunu olamaz.  İkisi ayrı birer hatadır.  Ayrıca bir hatanın bedelini onun canını acıtarak ödetirseniz, ödeşmiş olur ve özür dileme gereği oluşmaz.  Başkasının canını acıtarak ,kendi  canınızın acısını azaltmaktan vazgeçmeliyiz.

O halde  sağlıklı bir  iletişim için ,hatalarımızı kabul etmeli haksız olduğumuz noktalarda da karşıdakinden özür dilemeliyiz.  “ama” ve ya “ sende şöyle yapmıştın” kalıplarını kesinlikle kullanmamalıyız.

İyi bir iletişimde temel olan, iki tarafın olduğu gibi kabullenildiği duygusu yaşamasıdır. İletişimde karşıdakini değiştirmeye çalışmak, beyhude bir çabadır. Hiç kimse karşıdakini mutlu etmek için değişmemeli. Ama  zarar veren bir davranışı var ise bunu , inandığı ve mantıklı bulduğu için değiştirmeye çalışmalıdır.  Değiştirmeye çalışmak konusunda ne kadar ısrar ederseniz, karşıdaki  de değişmemek için bir o kadar direnç gösterir.   İletişimde sorunlu davranış varsa amaç değiştirmek değil, “farkındalık yaratma” olmalıdır. Siz ona fark ettirin, ama ısrarcı olmayın. Fark edip değiştirmemesi  zaten sizi yok saymasıdır ki, bir insan bir ilişkiyi yürütüyorsa mecburen yok saymanın sa bedelini öder. Eşinizin davranışının farkında olmasını sağlamak zordur. Bu konuda en etkili yöntem ,yumuşakuslup ve duygu içerikli cümlelerdir.  Bağırarak öfkelenerek  kimseyi değiştiremezsiniz. Korku dolu  telkinler, istediği ve inandığı  için değil korktuğu için yapılmıştır. Cesaretini topladığında da yapmayı bırakacaktır.

Farkındalık için emir cümleleri kullanmamalıyız. Daha .çok o davranışın bizim üzerimizdeki etkisini, nasıl etkilendiğimizi, kırıldığımızı, üzüldüğümüzü belirterek ifade etmeliyiz. Mesela ; sesini yükselttiğinde çok korkuyorum, çok üzülüyorum, beni sevmediğini düşünüyorum” gibi . burada dikkat edilmesi gereken esas nokta, bu durumun süreç  odaklı olduğudur. Birkaç deneme ile sonuç almak mümkün olmayabilir. Çünkü hem o buna alışık değil, hem de siz kalıplarınızın dışında bir iletişim kalıbı oturmaya çalışıyorsunuz. O sizin samimiyetinizi sorgular siz ise sabrınızın zorlanması ile savaşırsınız.Sıkıntıları söylerken 2 yol izlemeliyiz.

1. Önce bu davranışın bizim üzerimizdeki etkisini söylemeliyiz.
2. 2.nasıl davranmasını istediğimizi yani beklentimizi söylemeliyiz.

O halde sağlıklı iletişim için ,eşimizi değiştirmeye değil, davranışının farkında olmasına çalışmalıyız.

İlişki ve evlilikte iki farklı cinsiyetin, farklı yetişme ve kişiliklerin bir arada olduğunu kabul etmeliyiz.  Eşler birbirleri ile yarışmamalı. İletişim için ortak dili bulmaya çalışmak, bu ortak dilin ise aynı kelime veya üslup değil, birbirinin hassasiyetlerini gözeten  şekilde olmasını sağlamak gerekir.  Esas olarak da iki taraf, birbirinin bam teline basmamalı, sigorta attıran kelimelerden kaçınmalıdır.

O halde iletişimde esas olan  hırs ve intikam tatmini değil, sorun çözmek, rahatlamak ve kendini ifade etmektir.

Evlilikte iletişim kurulmadan önce kendimizi sorgulamalıyız. Amacım ne, hangi sonuca ulaşmak istiyorum, onun karşı tezi nedir?, onun haklı olduğu kırıldığı noktalar nedir ? vb. gibi sorular ile kendimizi test etmeliyiz.

İletişimde amaç egomuzu tatmin etmek, haklılığımızı vurgulamak olmamalıdır. Haklı olmamız iletişimde her şeyi söyleme hakkına sahip olduğumuz anlamına gelmemelidir. Çünkü haklı olmak ve devamlı buna sığınmak, bunu silah olarak kullanmaktır.  Oysa haklı olmak, evlilikte sizi mutlu kılmaya yetmez.

Şuana kadar hep konuşmak üzerine odaklandık.. iletişimde gözden kaçan önemli ayak ise dinlemedir. “biz konuşamıyoruz” diyen çiftlerin evliliklerini incelediğimizde az dinleme, çok konuşma ve aralarında haklılık savaşı olduğunu görürüz. Oysa iletişimde esas olan dinlemektir. Bağırmalar, gürültüler ve kavgalarda esas neden dinlememektir. İki kişi kavga ediyorsa dikkat edin aynı anda konuşuyorlardır.

O halde sağlıklı iletişim sırayla dinlemek ve konuşmak şeklinde olmalıdır.

Dinlemek , konuşmak için sırasını beklemek değil,  söylenenin içindeki mesajları almaktır. Bazen siz konuşursunuz o susar. Sonra bir bakarsınız hiç dinlememiş gibi  sorular sorar. Oradan da anlaşılacağı üzere aktif dinleme değil, pasif dinleme yapılmıştır.

Serhat YABANCI

Evlilik-Aile-İlişki Terapisti

www.serhatyabanci.com

05321642584